İletişim
Writer

Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Erman Aral

ElamsamaÇevir

Elamsama, Çorum’da eskiden ilkbahar ve yaz aylarında kır veya meydan gibi geniş alanlarda 6-20 yaş aralığındaki çocuk ve gençlerce, içi bez veya talaşla doldurulmuş topla oynandığı ifade edilen bir tür top oyunudur (Tombuş, 1938: 150). Yakar top kategorisindeki bu oyunun tarihiyle ilgili bilgi bulunmamaktadır. Oyunun adı ise oyun sahası, aracı veya hareketleriyle bağlantısız görünen, yöresel söyleyiş ve oyuncu tercihlerinin etkisiyle üretilmiş türden, “uydurma” bir ad görünümündedir (Özdemir, 2006: 117).

1938 yılındaki derlemeye göre, öncelikle eşit sayıda oyuncudan oluşan iki takım kurulur ve takımlar, araya oyuncuların atış gücüne ve becerisine göre değişen belli bir mesafe koyarak karşılıklı dururlar. Takımların durdukları yere "kale" denir ancak kale bu oyunda bir hedefi temsil etmez. Takımlar, adına "elçi" dedikleri ikişer oyuncularını karşı takıma gönderirler. Topu ilk atacak takım kurayla belirlenir ve topu oyuna sokmaya hak kazanan takımdan bir oyuncu topu eliyle karşı tarafa fırlatır. Top elden çıktığı anda, karşı kaledeki iki elçiden biri kendi kalesine doğru koşmaya başlar. Rakip takımdaki oyuncu da topu tutar ve hemen karşı kaleye koşan elçiyi vurmak için arkasından fırlatır. Atış başarılıysa vurulan oyuncu “ölmüş” sayılır ve oyundan çıkar. Oyunun sonraki kısmında ise bu sefer diğer takımın elçisinin vurulması amaçlanır. Elçiler vurulup çıktıkça yeni elçiler belirlenir ve oyun sürer. Bütün elçileri vurulan taraf oyunu kaybeder (Tombuş, 1938: 152). Çeviklik ve hızı ön plana çıkaran, çocukların uzaklık algısını güçlendiren ve psikomotor gelişimini besleyen bu oyunun oynanabileceği geniş alanlar plansız ve hızlı kentleşme sonucu azalmıştır. Dolayısıyla, okullara ait görece geniş açık alanlarda bu oyunun sürdürülmesi önem taşımaktadır.

Kaynaklar

Özdemir, Nebi. (2006). Türk Çocuk Oyunları (1. Cilt). Ankara: Akçağ Yayınları.

Tombuş, Nazmi. (1938). “Çorum’da Eski Çocuk Eğlence ve Oyunlarından: Top Oyunu”. Çorumlu. 1(5): 150-153.

Madde Yazarı

Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Erman Aral

Madde Editörleri

Dr. Meryem ÖZDEMİR & Araş. Gör. Kadirhan Özdemir

ISBN

978-625-99966-0-8