Sekkerge OyunuÇevir

Sekerek kovalamaca oyunları kategorisine (Özdemir, 2006: 318) giren bir oyundur. Sekkerge oyununun ilk olarak nerede oynandığı bilinmemektedir. Tek ayak üzerinde sekerek diğer çocukları ebelemeye dayalı bir oyun olduğu için oyunun eski çocuk oyunlarından biri olduğu düşünülür. Günümüzde Niğde ilinde rastlanılan ve özellikle köylerinde oynanan bir çocuk oyunudur (Demir, 2015: 95). Niğde dışında benzer ya da farklı isimle oyuna rastlanılmamıştır. Oyunun isminin sek- eylemi ile karga sözcüğünün bozulmuş hâlinin birleşiminden oluştuğu düşünülmektedir. Çünkü çocuk oyunlarına bakıldığında hayvan isimleriyle oluşturulmuş ve sekerek kovalamaya dayanan topal tavuk, topal köpek, topal karga, topla sağsak, horozum çık ve zıpla ayı zıpla gibi (Özdemir, 2006: 318-321, Karğın, 2018: 218) birçok oyun olduğunu görürüz.

Oyun sadece erkek çocukları tarafından oynanır. Oyunda denge unsuru ön planda olduğu için, genellikle 7-12 yaş arası erkek çocuklar tarafından oynadığı bilinmektedir. Oyunda, iki veya üç oyuncudan oluşan iki grup oluşturulur. Her iki grup içerisinden bir oyuncu ebe olarak seçilir. Oyunun oynanması için özel bir araca gerek yoktur. Seçilen ebeler bir duvar önünde yan yana dururlar, aynı anda tek ayak üzerinde sekmeye başlarlar. Ebelerin görevi kendi grup oyuncularına dokunmadan diğer grubun oyuncularına seker durumda ayaklarıyla vurmaya çalışmaktır. Vurulan oyuncu oyundan çıkar. Hangi gruptan daha çok oyuncu çıkarsa o grup birinci olur. Kazanan grup oyunu kaybeden gruptan hediye ister (çerez, sakız, meyve, şeker vb.). Kaybeden grup istenilen hediyeyi vermek zorundadır (Demir, 2015: 95). Hediye vermek istemeyen çocukla bir daha oyun oynanmaz.

Açık alan oyunlarından olan Sekkerge oyunu, spor salonu gibi kapalı ve korunaklı alanlarda da oynanabilir ancak yere düşme durumunda çocukların kıyafetleri zarar göreceği için genellikle ilkbahar ve yaz günlerinde oynanmaktadır. Oyun tek ayak üzerinde sekmeye ve vücut koordinasyonuna dayandığı için çocukların fizyolojik gelişmesine katkı sağlamaktadır. Oyun, “Çocuk Oyunlarının Temel Yaşam Beceri Gelişimine Katkısı Açısından Sınıflandırılma Tablosu”na göre fiziksel beceriye dâhil olan vücut bölümlerini kullanma becerisi konusunda katkı sağlamaktadır (Şarman, 2015: 63). Aynı zamanda oyun hızlı hareket edebilme, vücut dengesini koruma, çevre kontrolü, gruba ait olma ve farkındalık gibi konularda da çocukların gelişimi açısından faydalıdır.

Çocuklara yoğun efor harcatan bu oyun, doğası gereği kas ve iskelet gelişimini kuvvetlendirir. Açık hava oyunlarından olduğu için çocukların D vitamini alımına olanak sağlayan veren oyun, çocukların solunum, sindirim ve boşaltım sistemlerini düzenleyen, terlemelerini sağlayarak toksik maddeleri vücutlarından atmalarını sağlayan bir yapıya sahiptir (Açak, 2005). Oyunun, hareket olarak ve ismen karganın hareketlerini taklide dayalı bir yapısı vardır. Bu yüzden Sekkerge oyunu, Metin And'ın dramatik (taklidi) nitelikte oyunlar (2012: 283) başlığında değerlendirilebilir.

Kaynaklar

Açak, Mahmut. (2005). Beden Eğitimi Öğretmenin El Kitabı. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları.

And, Metin. (2012). Oyun ve Bügü: Türk Kültüründe Oyun Kavramı. Ankara: Yapı Kredi Yayınları.

Demir, İlknur. (2015). “Niğde Geleneksel Çocuk Oyunları ve Halk Bilimsel İncelemesi”, Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Niğde.

Karğın, Dilek. (2018). Şanlıurfa İli ve Çevresi Çocuk Oyunları. Ardahan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ardahan.

Özdemir, Nebi. (2006). Türk Çocuk Oyunları I-II. Ankara: Akçağ.

Şarman, Aliye Selnur. (2015). Seferihisar Geleneksel Çocuk Oyunları ve Oyuncakları Üzerine Bir İnceleme. İzmir: Ege Üniversitesi.

Madde Yazarı

Dr. Öğr. Üyesi SİNAN YAMAN

Madde Editörleri

Dr. Meryem ÖZDEMİR & Araş. Gör. Kadirhan Özdemir

ISBN

978-625-99966-0-8

İletişim

Sekkerge OyunuÇevir

Kaynaklar

Madde Yazarı

Madde Editörleri

ISBN