İletişim
Writer

Doç. Dr. SAVAŞ ŞAHİN

Tek mi Çift mi?Çevir

Bu oyunda kullanılan nesneler kolay ulaşılabilen basit nesnelerdir. Dinî, millî bayramlarda, davetlerde, kutlama günlerinde, düğünlerde oldukça sık oynanan bazı çocuk oyunlarının sonunda, bazı ödüllerin de verildiği görülür. Bu oyunlar bazen ikişer kişi bazen de bir grup hâlinde oynanır. Çocuk oyunlarının her birinin ayrı ayrı kendine has kuralları vardır ve bu oyunlar çocuklar tarafından mahalle aralarında veya bayramlarda oynanır. Tek mi çift mi oyununu ebeveynler çocuklarını eğlendirmek için de oynarlar.

Tek mi çift mi çok eski zamanlardan beri oynanan çocuk oyunlarından biridir. Bu oyun ikişer kişi ya da birden fazla kişiyle oynanır. Oyuncular oyuna başlarken iki kişi olduğunda yüz yüze, ikiden fazla olduğunda ise bir halka hâlinde otururlar. Oyuna katılan her bir oyuncunun cebinde, eteğinde herhangi bir tas ya da tabak içerisinde şeker, badem, ceviz, fındık, çekirdek, sakız, nohut gibi yiyecekler ya da bilyeler bulunur. Oyuna başlamadan önce oyuna ilk başlayacak olan oyuncuyu belirlemek için oyuncular arasında yazı tura atılır. Oyuna başlayacak olan kişi belli olduktan sonra bu oyuncu, yanında bulunan tatlı veya yiyeceklerden bir ya da daha fazlasını avucuna alıp avucunu kapatır ve karşısında bulunan oyuncuya ellerini kapalı bir şekilde uzatır. Avucunda bulunan yiyeceğin sayısıyla ilgili soru sorar. Bu soru oyunun ismi olan çift mi tek mi? sorusuyla başlar. İkinci oyuncu, kendisine doğru kapalı bir şekilde uzatılan elin içerisinde ne kadar yiyecek bulunduğunu, çift mi tek mi olduğunu görmeden ″çift veya tek″ diye cevap verir. Bu cevaptan sonra herkesin görebileceği ve duyabileceği bir şekilde yiyecekler sayılmaya başlanır. O esnada orada bulunan herkes nefesini tutar ve büyük bir heyecanla yiyeceğin çift mi tek mi olduğunu öğrenmeyi bekler. Eğer onun verdiği cevap doğru ise yani çift dediğinde çift, tek dediğinde tek çıkarsa o yiyeceklerin hepsini alır ve kendi cebindeki veya tabağındaki yiyeceklere katar. Eğer verdiği cevap yanlış çıkarsa yani tek dediğinde çift, çift dediğinde tek çıkarsa o zaman karşısındakinin avucundaki kadar yiyecek kendi cebinden veya tabağından alır ve rakibine verir. Eğer oyun iki kişi arasında oynanıyorsa bu yiyecek tek bir kişiye, eğer daha fazla kişi arasında oynanıyorsa oyuna katılan kişilerin her birine verilir. Bu oyunun her sorusunda kaybeden tek kişi, kazanan ise bir veya daha fazla olur. Oyunda soru soracak olan kişinin değişmesi ise verilen cevaplara bağlıdır. Soru soran kişi elinde bulunan yiyeceklerin çift veya tek olduğu bilinene kadar soru sormaya devam eder. Soru bilindikten sonra ise soru sorma hakkı yiyeceklerin çift veya tek olduğunu bilen kişiye geçer. İkinci kişi de aynı şekilde yanında, cebinde, tabağında bulunan yiyeceklerden avucuna alıp kapatarak ellerini rakiplerine doğru uzatıp soru sorarak oyuna devam ettirir.Tek mi çift mi oyunu, oyuna katılanların bir kişi hâricinde diğerlerinin yiyecekleri bitene kadar devam eder. Diğer rakiplerin tamamının yiyeceklerini kazanan oyuncu, oyun sonunda kazandığı yiyecekleri ya tek başına yer ya da orada bulunan rakipleri de dahil herkesle paylaşarak yer. Bu oyunun en ilginç ve en heyecanlı anı, ikinci oyuncunun kendisine doğru uzatılan avucun içerisinde bulunan yiyeceğin çift veya tek olabileceği ile ilgili cevap verme esnası ve onların sayıldığı anlardır. O an oyuna katılan ve oyunu seyreden kişiler nefeslerini tutarak dikkatli bir şekilde yiyecekleri sayan kişiyi dinlerler. Verilen cevap yanlış çıkarsa orada bulunan herkes tarafından yüksek sesle bir ″Ohhh!” denir. Doğru çıkarsa da çocuklar kahkaha atar (KK1). 

Oyun çocuğun sayma becerisine katkı sağlarken ayrıca çocuğun sosyalleşmesini de olumlu yönde etkilemektedir. Ayrıca bu oyun ile çocuk elindekinin kıymetini daha iyi kavramaktadır.

Kaynaklar

KK1: Mehmet Yumrutaş, Yaşı: 82, Eğitim Durumu: Okuma yazma biliyor, Mesleği: Çoban, Derleme Yeri: Yeşilbarak Köyü-Kaş-Antalya, Derleme Tarihi: 10.07.2022.

Madde Yazarı

Doç. Dr. SAVAŞ ŞAHİN

Madde Editörleri

Dr. Meryem ÖZDEMİR & Araş. Gör. Kadirhan Özdemir

ISBN

978-625-99966-0-8